Autor: pawel

Układ chłodzenia ma zapewnić odpowiednią temperaturę pracy silnika. W jego skład wchodzi chłodnica, termostat, przewody elastyczne oraz sieć kanałów w bloku i głowicy silnika o precyzyjnie dobranych przekrojach, w których płynie ciecz chłodząca. Dzięki temu powstaje ochronny płaszcz, który odbiera ciepło spalania i poprzez przewody i kanały doprowadza gorącą ciecz do chłodnicy. Obieg cieczy chłodzącej zależy od temperatury silnika.

Obieg cieczy chłodzącej

Po uruchomieniu zimnego silnika ciecz chłodząca krąży w małym obiegu, obejmującym tylko silnik i ogrzewanie. W tym obiegu droga do chłodnicy jest odcięta przez termostat. Ciecz chłodząca wraca bezpośrednio do silnika i szybko się ogrzewa, co z kolei pozwala na szybkie osiągnięcie właściwej temperatury pracy silnika. Dopiero po osiągnięciu przez ciecz określonej temperatury, do obiegu zostaje włączona chłodnica. Termostat otwiera do niej drogę i zimna ciecz zalegająca w chłodnicy miesza się z gorącą już cieczą z obiegu skróconego. Wymieszanie cieczy jest konieczne dla uniknięcia tzw. szoku termicznego silnika.

Wraz ze wzrostem temperatury cieczy chłodzącej, termostat coraz szerzej otwiera drogę do chłodnicy i równocześnie zamyka obieg skrócony. Po osiągnięciu temperatury eksploatacyjnej silnika, ciecz wypływająca z dolnego, zimnego przewodu wylotowego w chłodnicy dostaje się do pompy, która ją tłoczy do bloku silnika i głowicy. Stamtąd większość cieczy jest kierowana przez otwarty termostat do chłodnicy, a pozostała część do wymiennika ciepła (nagrzewnicy) układu ogrzewania. Wypływająca z chłodnicy zimna ciecz zwalnia miejsce dla cieczy gorącej, która się schładza, płynąc przez żeberka chłodnicy, leżeli podczas jazdy temperatura silnika spadnie poniżej określonej wartości, termostat zamyka dopływ cieczy chłodzącej do chłodnicy do czasu, aż silnik nie osiągnie wymaganej temperatury pracy.

Uwaga: Obieg cieczy chłodzącej, a tym samych przebieg przewodów w układzie chłodzenia jest dostosowany do danego silnika. Na zamieszczonych rysunkach pokazano uproszczone przykłady rozwiązań w najpopularniejszych silnikach.

Ciśnienie cieczy i wentylator

W normalnej temperaturze pracy silnika, w układzie chłodzenia panuje nadciśnienie od 0,14 do 0.16 MPa. Dzięki temu i na skutek różnych dodatków do cieczy chłodzącej jej temperatura wrzenia jest podwyższona ze 100°C do około 120°C. Wyższa temperatura pracy silnika to ekonomiczniejsza praca i oszczędność paliwa. Kiedy przy gorącym silniku ciśnienie w układzie chłodzenia przekroczy 0,15 MPa, wtedy otwiera się zawór ciśnieniowy umieszczony na zbiorniku wyrównawczym, przez który wylatuje na zewnątrz nieco pary cieczy chłodzącej. Mimo to, podczas jazdy po mieście może dojść do przegrzania układu chłodzenia. Zapobiega temu dodatkowe chłodzenie chłodnicy za pomocą wentylatora (jednego lub kilku), który jest sterowany dwustopniowym wyłącznikiem termicznym. Jest on zamontowany po lewej stronie na obudowie chłodnicy. Przy temperaturze cieczy chłodzącej 92…97°C włącza się pierwszy stopień (połowa prędkości obrotowej). Przy temperaturze 99…105°C wyłącznik termiczny włącza drugi stopień (pełna prędkość obrotowa wentylatora). Okresowo włączany wentylator i regulowany przez termostat obieg cieczy chłodzącej umożliwiają szybkie ustalenie się właściwej temperatury pracy silnika, a tym samym oszczędzanie paliwa.

Ciecz chłodząca

Ciecz chłodząca jest mieszaniną wody oraz środków chroniących przed korozją i zamarzaniem cieczy. Dodatek antykorozyjny zapobiega odkładaniu się w układzie chłodzenia kamienia i powstawaniu ognisk rdzy. Dodatek ten traci swoje właściwości po około czterech latach i po tym okresie należy wymienić ciecz chłodząca. Volkswagen nie nakazuje regularnej wymiany cieczy. W zależności od zastosowanego środka przeciw zamarzaniu, udział wody w cieczy chłodzącej wynosi do 60%. Proporcje te nie powinny być inne także latem.

We wszystkich silnikach jest stosowana nowa ciecz chłodząca będąca mieszaniną wody i środka G12 o czerwonym zabarwieniu, przygotowanego według normy fabrycznej TL VW 774 D. Cieczy tej nie wolno mieszać z wcześniej używanym środkiem G 011 A8 C chroniącym przed korozją i zamarzaniem cieczy, gdyż może to prowadzić do poważnych uszkodzeń silnika. Zmiana koloru cieczy na brązowy świadczy o tym, że doszło jednak do zmieszania obu rodzajów środków chroniących. W takim wypadku należy całkowicie opróżnić układ chłodzenia, wypłukać go wodą (uruchomić silnik na dwie minuty) i napełnić nową cieczą.

Sprawdzanie szczelności układu smarowania.

Niewielkie ślady oleju na silniku nie są jeszcze powodem do zmartwienia. Przy wysokiej temperaturze olej może się przedostać przez pory w uszczelkach i obudowach. Taki rodzaj przenikania oleju jest rzeczą normalną.

Kiedy jednak w przedziale silnika albo pod zaparkowanym samochodem zauważysz duże plamy oleju, wtedy należy koniecznie dociec przyczyny. Nieszczelność silnika jest symptomem technicznej usterki, która może się szybko pogłębiać. Najlepiej umyj staranie silnik i po krótkiej jeździe dokładnie go obejrzyj.

Kolejne czynności:

1. Zdejmij górną osłonę silnika (opis czynności w poprzednim rozdziale).

2. Zdejmij osłonę tłumiącą hałas (opis czynności w poprzednim rozdziale).

3. Sprawdź następujące miejsca: uszczelka korka wlewu oleju, przewód odpowietrzający skrzyni korbowej (między pokrywą zaworu i przewodem zasysającym powietrze), uszczelka głowicy, korek spustowy oleju, filtr oleju, uszczelka miski olejowej, pierścienie Simmera na wale korbowym i wałku rozrządu.

Niewielkie ślady oleju na uszczelce pokrywy głowicy (strzałki) na ogół nie stanowią powodu do zmartwienia.

Tabela. Problemy w układzie smarowania silnika.

Objaw niedomagania	Przyczyny	Środki zaradcze
A.Po włączeniu zapłonu nie świeci się lampka kontrolna ciśnienia oleju	1.Uszkodzona żarówka kontrolki	Wymień żarówkę
	2.Skorodowane styki kontrolki lub przerwany przewód	Sprawdź i oczyść styki, ewentualnie napraw przewód
	3.Uszkodzony zawór przelewowy	Sprawdź, ewentualnie wymień zawór
B.Po uruchomieniu ciepłego silnika kontrolka ciśnienia oleju świeci się na biegu jałowym i gaśnie po dodaniu gazu	Gorący i przez to rzadki olej
C.Kontrolka ciśnienia oleju gaśnie dopiero przy wyższej prędkości obrotowej silnika	Zacinający się zawór w kanale obiegowym	Sprawdź ciśnienie oleju, ewentualnie wymień zawór
D.Po uruchomieniu silnika kontrolka ciśnienia oleju świeci się i nie gaśnie po dodaniu gazu	1.Zbyt mało oleju w silniku	Sprawdź poziom oleju i dolej
	2.Zapchane sitko pompy lub uszkodzona pompa oleju	Sprawdź sitko, ewentualnie wymień pompę
	3.Patrz A2 i A3	■ Jeżeli ustalisz, że są to rzeczywiste przyczyny, możesz kontynuować jazdę. Po jej zakończeniu usuń te przyczyny

Wymiana oleju i filtru oleju

We wszystkich silnikach olej należy wymieniać co 15 000 km albo raz w roku. leżeli dużo podróżujesz na długich trasach nie musisz rygorystycznie przestrzegać tej zasady, jeżeli natomiast jeździsz głównie po mieście, zmieniaj olej nawet częściej. Intensywna jazda zimą kwalifikuje olej do wymiany już po czterech miesiącach.

Czy wymieniać olej we własnym zakresie?

Warto to robić tylko wtedy, kiedy używasz tańszego oleju, kupionego w sklepie motoryzacyjnym, domu towarowym albo na stacji benzynowej. Samodzielna wymiana oleju i filtru wymaga czasu, gdyż musisz unieść i podeprzeć samochód. Szybciej i łatwiej można to zrobić na stacji benzynowej za pomocą urządzenia do odsysania oleju. Ma to jednak istotną wadę: osadzone w misce olejowej nieczystości pozostają tam i wymiana samego oleju bez filtru niewiele ma wówczas sensu. Wymiana oleju w warsztacie kosztuje znacznie drożej, gdyż stosują tam najdroższe marki oleju. Co prawda wymiana oleju na stacji benzynowej wiąże się zakupem oleju, ale masz możliwość wyboru spośród różnych marek.

Ilość oleju potrzebna do wymiany (z filtrem)

Silnik – Ilość oleju (z filtrem)
Czterocylindrowy benzynowy 1,4  –  3,5 litra oleju (z filtrem)
Czterocylindrowy benzynowy 1,6 –  4,5  litra oleju (z filtrem)
Czterocylindrowy benzynowy 1.8  –  4,5  litra oleju (z filtrem)
Czterocylindrowy benzynowy 2.0  –  4.0  litra oleju (z filtrem)
Czterocylindrowy benzynowy 2.3  –  4,0  litra oleju (z filtrem)
Sześciocylindrowy benzynowy 2.8  –  5,5  litra oleju (z filtrem)
Czterocylindrowy 1,9 TDI (90 KM) – 4,5  litra oleju (z filtrem)
Czterocylindrowy 1,9 TDI (110 KM) –  4,5  litra oleju (z filtrem)

Filtry oleju są dostosowane do poszczególnych silników. Podczas zakupu żądaj filtru przeznaczonego do Twojego silnika.

Kolejne czynności wymiany:

1.Rozgrzej silnik aby zanieczyszczenia łatwiej wypłynęły razem z olejem.

2. Ustaw samochód na poziomej powierzchni lub unieś i zabezpiecz przód pojazdu.

3. Zdejmij osłonę tłumiącą hałas (opis czynności w poprzednim artykule).

4. Podstaw pod miskę olejową płaską wanienkę, miskę albo obcięty pojemnik na olej o dostatecznej pojemności.

5. Odkręć kluczem nasadowym korek spustowy i wypuść olej do naczynia. Uwaga! Olej jest gorący.

Korek spustowy  łatwiej jest odkręcać kluczem oczkowym. Dostęp do korka można uzyskać dopiero po zdemontowaniu osłony tłumiącej hałas.

6. Jeżeli przód samochodu był uniesiony, opuść go, aby mógł spłynąć cały olej. Uważaj aby nie wywróciło się przy tym naczynie na spuszczany olej.

7. Odkręć filtr za pomocą specjalnego klucza (w silnikach benzynowych jest to opaska, a w wysokoprężnych klucz VW 3417). Jeżeli próba się nie powiedzie, wtedy przekłuj obudowę filtru wkrętakiem (uważaj na gorący olej!) i obracając nim odkręć filtr. Zużyty filtr i naczynie po oleju jest odpadem wymagającym utylizacji.

8. Powlecz smarem stałym pierścień uszczelniający filtru i dokręć ręcznie filtr.

9. Oczyść korek spustowy oleju i wkręć w otwór miski, używając nowej uszczelki. Nie dociągaj mocno korka (40 Nm w silnikach benzynowych, 30 Nm w wysokoprężnych), aby nie uszkodzić gwintu w otworze miski olejowej.

10. Wlej nowy olej i na chwilę uruchom silnik. Dopóki pompa oleju nie napełni filtru i nie wytworzy właściwego ciśnienia w układzie, dopóty będzie się świecić lampka kontrolna ciśnienia oleju. Uwaga w silnikach turbodoładowanych: do chwili zgaśnięcia lampki kontrolnej ciśnienia oleju silnik może pracować tylko na biegu jałowym. Gwałtowne wciśnięcie pedału przyspieszenia może spowodować poważnie uszkodzenie turbosprężarki.

11. Sprawdź, czy spod korka spustowego i filtru nie wycieka olej.

Stary olej, filtr oleju oraz zabrudzone olejem szmaty pozostawione, rozlane lub wyrzucone do śmieci niszczą bezpowrotnie środowisko naturalne. Olej należy oddać do punktu zajmującego się jego utylizacją lub regeneracją.

Sprawdzanie poziomu oleju

Do bagnetowego wskaźnika poziomu oleju należy sięgać przynajmniej co drugie tankowanie paliwa. W czasie docierania silnika lub w przypadku starszych silników zużycie oleju jest większe i należy sprawdzać jego stan przy każdej wizycie na stacji benzynowej. Wskaźnik poziomu oleju ma pomarańczowy uchwyt, który natychmiast rzuca się w oczy.

Kolejne czynności:

1. Sprawdzanie poziomu oleju należy przeprowadzać przy temperaturze oleju 60ºC. Zostanie ona osiągnięta po ok. 10-minutowej jeździe z zimnego rozruchu. Po zatrzymaniu silnika odczekaj pięć minut, żeby cały olej spłynął do miski olejowej.

2. Wyciągnij wskaźnik bagnetowy. Zachowaj ostrożność, gdyż silnik jest jeszcze gorący. Wytrzyj wskaźnik czystą szmatką lub chusteczką higieniczną i włóż go z powrotem do oporu na swoje miejsce. Odczekaj chwilę i ponownie wyciągnij wskaźnik.

3. Odczytaj na mierniku poziom oleju. Jeżeli mieści się on w obszarze A między maksimum (MAX) i pierwszym nacięciem to znaczy, że nie trzeba uzupełniać oleju. Jeżeli poziom mieści się między nacięciami określającymi obszar B, można dolać nieco oleju. Wskazanie między minimum (MIN) i pierwszym nacięciem oznacza potrzebę dolania oleju, ale nie więcej niż 0,5 litra. Ciemny kolor oleju nie musi oznaczać, że należy go wymienić. Ciemnienie oleju markowego następuje już po krótkim czasie i jest efektem zebranych przez olej zanieczyszczeń.

4. Odcinek między pokazanymi na rysunku oznaczeniami 1 i 2 na wskaźniku bagnetowym odpowiada jednemu litrowi oleju. Jeżeli poziom oleju zbliża się do oznaczenia MIN, wówczas wystarczy dolać 0,5 litra oleju. Nigdy nie dolewaj za dużo!

Nadmiar oleju może zostać zassany przez zawór odpowietrzający skrzyni korbowej i zanieczyścić filtr powietrza. Za dużo oleju może spowodować uszkodzenie uszczelki głowicy a także katalizatora, jeżeli dostanie się poprzez komorę spalania do układu wylotowego.

5. Do dolewania oleju używaj tylko czystego lejka.